میلگرد چیست و چه کاربردی دارد

در قرن های نوزدهم و بیستم میلادی، یکی از دغدغه های مهندسان و معماران برای ساخت سازه های بتنی، عدم وجود استحکام کافی در این سازه ها بود. بتن به لحاظ فشاری مستحکم است؛ اما استحکام کششی آن پایین بوده و به همین دلیل بسیاری از مهندسان به فکر رفع چاره بودند. در اواخر قرن نوزدهم میلادی ایده هایی مبنی بر استفاده از میلگرد و آرماتوربندی برای سازه های بتنی مطرح شد و حالا سالهاست که از میلگردها به منظور تقویت سازه های بتنی استفاده می شود. در حال حاضر میلگرد عضو مهمی در ساخت ساختمان ها است و استفاده از آن برای ایجاد استحکام سازه در برابر زلزله و حوادث طبیعی یا فشار طبقات بالا بسیار ضروری است. اما ممکن است بپرسید که میلگرد چیست و دقیقاً چه کاربردهایی دارد؟ در ادامه این مقاله به این موضوع می پردازیم.

میلگرد چیست و چه کاربردی دارد

میلگردهای اولیه در واقع از فولاد خالص ساخته می شدند و هیچ استانداردی برای ساخت آن ها وجود نداشت. در اوایل قرن بیستم استانداردهای متعددی برای ساخت میلگردها مطرح شد. این استانداردها بیان می کردند که یک میلگرد برای افزایش استحکام بتن در ساختمان باید با چه قطری و چگونه ساخته شوند تا بیشترین مقاومت چرخشی و کششی را ایجاد کند. استانداردهایی مانند استاندارد روسی در سال های بعدی مطرح شدند که هر کدام ویژگی های خاص خود را دارند.

به طور کلی میلگردها به شکل میله های توپر فولادی و با سطح مقطع دایره ساخته می شوند که در مورد میلگردهای آجدار، روی سطح آن ها آج هایی به شکل پیچشی قرار دارد. این آج ها به افزایش مقاومت میلگرد به خصوص در مواقع زلزله کمک می کنند. 

میلگرد چگونه تولید می شود؟

روش نورد

در مورد نحوه تولید میلگرد باید گفت که روش های مختلفی برای تولید میلگرد وجود دارد. رایج ترین روش برای تولید میلگرد استفاده از روش نورد است. در این روش ابتدا با استفاده از حرارت بالا فولاد را مذاب کرده و در قالب می ریزند. سپس قالب ها به سمت محفظه های منجمد کننده هدایت می شوند. این محفظه ها مدام به وسیله آب خنک می شوند تا فولاد مذاب را به شکل منجمد در بیاورند. فولاد که حالا به حالت منجمد درآمده است به سمت نورد هدایت می شود. در این حین که به آن فولاد مذاب نیز اضافه می شود به صورت مداوم عملیات خنک کنندگی نیز صورت می گیرد. بعد از خنک شدن میله های فولادی آن ها را برش می دهند.

روش میکرو آلیاژی

یکی دیگر از روش ها که در نحوه تولید میلگرد از اهمیت بالایی برخوردار است، روش میکرو آلیاژی است. در این روش میلگرد که از جنس فولاد ساخته می شود، در آن از آلیاژهایی مانند آلیاژ وانادیوم یا تیتانیوم استفاده می شود. استفاده از این آلیاژها باعث می شود که میلگرد تولید شده از مقاومت بسیار بالاتری برخوردار باشد. روش تولید میلگردهای میکرو آلیاژی با روش نورد اندکی تفاوت دارد.  به عنوان مثال میلگردهای میکرو آلیاژی بعد از تولید به صورت کاملاً طبیعی و با استفاده از دمای محیط به آرامی خنک می شوند و نیازی به آب های خنک کننده ندارند.

روش میکرو آلیاژی در تولید میلگرد | فولاد شاپ

روش ترمکس

روش ترمکس یکی از روش های مقرون به صرفه در نحوه تولید میلگرد است. در این روش زمانی که فولاد را ذوب کرده و در قالب می ریزند آن را با کمک آب یا روغن های با دمای پایین خنک می کنند. این روش باعث می شود که فولاد به سرعت سخت شود و البته شکنندگی آن نیز افزایش پیدا کند. بعد از آنکه فولاد به طور کامل خنک شد دوباره با استفاده از حرارت به آن شکل داده و میزان مقاومت آن در برابر ضربه و شکستن را افزایش می دهند. این نوع میلگردها فرآیند تولید ساده تر و کم هزینه تری دارند. در عین حال، قابلیت شکل پذیری میلگردهایی که با روش ترمکس تولید شده اند، بسیار بالاتر است. به همین دلیل معمولاً میلگردهای خمیده و U شکل را با روش ترمکس تولید می کنند.

روش نورد سرد

اما در روش آخر که نورد سرد نامیده می شود، از ایجاد بی نظمی و تغییر در ساختار منظم مولکول های ماده استفاده می شود. زمانی که ساختار مولکول های ماده به هم می ریزد و به شکل بی نظم در کنار هم قرار می گیرند، مقاومت آن ها نسبت به قبل چند برابر شده و شکستن آن ها بسیار دشوار می شود. در عین حال میلگردهایی که با این روش تولید می شوند معمولاً به سادگی شکل داده نمی شوند. به همین دلیل از روش نورد سرد برای ساخت میلگردهای راستا استفاده می شود.

تولید میلگرد به روش نورد سرد | فولاد شاپ

کاربردهای میلگرد

حال که به این سؤال پاسخ دادیم که میلگرد چگونه تولید می شود، بهتر است به کاربردهای آن بپردازیم. از آنجایی که میلگردها انواع مختلفی دارند کاربردهای متنوعی نیز می توان برای آن ها متصور شد. همانطور که در ابتدای مقاله نیز اشاره کردیم دلیل استفاده از میلگردها افزایش مقاومت کششی و چرخشی در سازه های بتنی است. در حال حاضر میلگردها تحت استانداردهای مختلف تولید می شوند و با استفاده از تستهای گوناگون می توان میزان مقاومت کششی و تنش تسلیمی آن ها را اندازه گیری کرد. مقاومت کششی در واقع حداکثر تنشی است که میلگرد تا پیش از شکستن می تواند تحمل کند. تنش تسلیم نیز حداکثر نیرویی است که میلگرد می تواند بدون تغییر شکل دائمی تحمل کند. استفاده از این مشخصه ها برای یک میلگرد باعث می شود که بتوان محاسبات دقیق مهندسی برای طراحی سازه های بتنی و همچنین محاسبه حداکثر میزان تحمل فشار و بار توسط ساختمان را انجام داد. اما میلگردهایی که در بتن ها استفاده می شوند چندین نوع مختلف دارند.

میلگردهایی که راستا نامیده می شوند، همان میلگردهای معمولی و صاف هستند که منجر به افزایش مقاومت کششی در  بتن ها می شوند.

میلگردهای خرک نیز که معمولاً در بتن ریزی های کف استفاده می شوند، معمولاً بین دو شبکه متوالی افقی قرار می گیرند تا مقاومت شبکه را افزایش بدهند. میلگردهای رکابی نیز در شبکه های عمودی در بتن ریزی دیوارها و دال ها استفاده می شوند.

انواع دیگری از میلگردها مانند میلگرد ادکا، میلگرد سنجاقک و خاموت نیز وجود دارند که به منظور تقویت مقاومت در تکیه گاه ها و آرماتورهای طولی و عرضی و تحمل نیروهای برشی استفاده می شوند.

در انتها باید گفت که میلگردها نه تنها در در شکل های مختلف ساخته می شوند، تکنولوژی ساخت آن ها و  همچنین قطر میلگردها نیز می تواند متفاوت باشد. علاوه بر این سطح بیرونی میلگردها نیز می تواند به شکل صاف یا آجدار طراحی شود که هر کدام از این انواع، کاربردهای خاص خود را در صنعت ساختمان سازی دارند. شاید برای افرادی که بدون تخصص به کار ساخت و ساز مشغول هستند نوع میلگرد و نمره آن اهمیت چندانی ندارد اما واقعیت اینجاست که متخصصان سازه به خوبی می دانند که هر یک از مشخصه های فنی میلگرد چه اهمیتی در مقاومت سازه در کنار افزایش و یا کاهش هزینه ها خواهند داشت. بنابراین بهتر است برای انتخاب نوع مناسب و بهینه میلگرد در ابتدا نظر متخصصان این حوزه را جویا شوید و سپس اقدام به سفارش انواع میلگرد نمایید.

امتیازدهی
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اسکرول به بالا